Vulkanen? Indonesië!

Fantaseert u wel eens van de explosieve krachten van de vulkanen van moeder aarde? Droomt u wel eens van de vuurspuwende landschappen zoals u deze wellicht enkel nog op televisie heeft kunnen zien? Dan is Indonesië ongetwijfeld één van uw favoriete reisbestemmingen. In Indonesië bevinden zich namelijk niet alleen de meeste eilanden op aarde(ruim 13.000 stuks!) maar daarmee bovendien de meeste vulkanen ter wereld. Andere landen met bekende vulkanen zijn bijvoorbeeld Hawaii, Tanzania of IJsland. Geen van deze landen kan echter het aantal vulkanen van Indonesië evenaren. Mensen met een gezonde fascinatie voor vulkanisme moeten daarom echt naar Indonesië afreizen en ervaren hoe deze vulkanen hier kunnen zorgen voor fantastische panorama’s. Tijdens de tocht naar zo’n vulkaan zult u kennis maken met de (voor velen onbekende wereld van) assen, stoom, zwavel en onlosmakelijke geur van rotte eieren. Vaak worden gedurende de tocht naar zo’n vulkaan mondkapjes verkocht om u te beschermen tegen deze geur en zwavellucht. Enkele voorbeelden van vulkanen in Indonesië zijn: Merapi vulkaan(Java), Krakatau vulkaan (Java), Semeru vulkaan (Java), Bromo vulkaan (Java), Gunung Agung (Bali) en Kawah Ijen (Java) vulkaan. Hiervan is de Kawah Ijen vulkaan degene waar de meest zwavelwinning plaatsvindt. Iedere dag zult u hier arbeiders tegenkomen die met vele kilo’s zwavel op de rug lopen. Overigens is de Kawah Ijen geen erg toeristische vulkaan. Een vulkaan die veel meer toeristisch is, is bijvoorbeeld de Bromo vulkaan. Vulkaan Bromo is enorm de moeite waard om eens te aanschouwen bij zonsopgang. Het kan dan erg koud zijn maar het uitzicht is werkelijk prachtig!

(20)

Chronische bronchitis

Bronchitis is een aandoening van de luchtwegen. Andere voorbeelden van aandoeningen van de luchtwegen zijn bijvoorbeeld astma, COPD of bronchiolitis. Iemand kan een zogenaamde ‘chronische’ bronchitis hebben. In dat geval heeft de patiënt dagelijks last van de aandoening en zal deze aandoening ook niet meer genezen. Hun luchtwegen zijn veelal ook meer ernstig beschadigd. De klachten kunnen bestaan uit bijvoorbeeld hoesten, kortademigheid, taai slijm en bij sommige patiënten doet zich vaak ook een combinatie van deze symptomen voor. De oorzaak van een chronische bronchitis is in veel gevallen het rookgedrag van de patiënt. Het slijmvlies van de patiënt is chronisch ontstoken, veel meer gevoelig en ook opgezwollen. De trilharen zijn voor een deel vernietigd en in plaats van deze trilhaarcellen zijn er meer slijmvormende klieren ontstaan. Bovendien zullen de spiertjes rond de luchtwegen continu meer aangespannen zijn. Deze gevolgen van een chronische bronchitis leiden vanzelfsprekend door onaangename symptomen van de aandoening.

Er zijn patiënten die enkel klachten hebben zoals hoesten en slijmvorming. De klachten bij deze patiënten zitten derhalve met name in de grote luchtwegen. Er zijn echter ook patiënten die last krijgen van benauwdheid. Bij deze patiënten zijn ook de kleine luchtwegen beschadigd. De luchtwegen zijn daarnaast ontstoken en gevoelig voor prikkels zoals een koude lucht waarmee de luchtwegen in aanraking kunnen komen. Iemand met chronische bronchitis heeft vaak last van de typische ‘rokershoest’. Bij sommige patiënten zitten de kleine luchtwegen erg vol met slijm. Soms zijn de kleine luchtwegen zelf aangetast met littekenvorming tot gevolg (als resultante van de ontsteking). De patiënt kan het hierdoor benauwd krijgen en kortademig worden.

Tot slot is de kans op andere luchtweginfecties zoals bronchiolitis of een longontsteking groter bij iemand met bronchitis. Bijvoorbeeld omdat het rookgedrag en de slijmvorming de afweer van de patiënt hebben verzwakt.

(27)

Kransslagaders en aderverkalking

Als u zich inspant, vragen de spieren in het lichaam om zuurstof. Het hart werkt dag in dag uit om uw lichaam van deze zuurstof en diverse voedingsstoffen te voorzien. Hiervoor pompt het hart bloed door het hele lichaam. Dit doet het hart via de zogenaamde ‘slagaders’. Het hart is zelf echter ook een spier. Ook het hart heeft voldoende zuurstof toevoer nodig om goed te kunnen blijven functioneren. Deze zuurstof ontvangt het hart via speciale slagaders als een soort krans om het hart heen gewikkeld zitten. Deze slagaders rondom het hart worden ook wel de ‘kransslagaders’ of ‘kransslagader’ genoemd.

De kransslagaders verzorgen dus de zuurstoftoevoer naar het hart. Sommige mensen krijgen last van ziekten van de kransslagader / kransslagaders. In de meeste gevallen is er sprake van een ziekte die atherosclerose of aderverkalking wordt genoemd. Atherosclerose / aderverkalking staat voor een aandoening waarbij de slagader is vernauwd vanwege een vetophoping in het bloedvat. Een soort verstopping dus. Deze verstopping blokkeert de bloedtoevoer door deze kransslagader waardoor de toevoer van zuurstof richting het hart dus beperkt wordt. Als het hart onvoldoende zuurstof krijgt, kan dit bijvoorbeeld leiden tot angina pectoris of zelfs een hartinfarct.

Angina pectoris is een klacht waarbij de patiënt pijn op de borst voelt. De aderverkalking heeft de bloedtoevoer naar het hart beperkt en bijvoorbeeld bij inspanning wordt onvoldoende zuurstof naar het hart getransporteert. Iemand met angina pectoris voelt dan pijn op de borst.

Soms wordt een kransslagader zelfs volledig geblokkeert als gevolg van atherosclerose. In zo’n geval kan een gevaarlijke situatie ontstaan. Het weefsel achter de vernauwing krijgt namelijk geen zuurstof en zal daardoor afsterven. Men spreekt in zo’n geval van een infarct.

(33)

Aangeboren allergie bij zuigeling, mogelijk?

De term allergie werd voor het eerst geïntroduceerd door Von Pirquet (afgeleid van het Grieks ‘allos’ en ‘ergos’, wat respectievelijk ‘veranderd’ en ‘reactie’ betekent). Onder allergie verstaat men een afwijkende reactie die per definitie immunologisch is gemedieerd. Terwijl een immunologische reactie het organisme onder normale omstandigheden beschermt tegen externe agressors, ziet men bij een allergische reactie via immunologische mechanismen afwijkingen ontstaan. Meestal zijn allergische reacties IgE-gemedieerd, maar ook andere mechanismen kunnen een rol spelen bij een allergische reactie.

Een aangeboren allergie houdt in dat er een zekere graad van erfelijkheid bestaat of dat er intra-uteriene reacties (zoals sensibilitsatie) ontstaan, die postnatale problemen zullen geven. De meest voorkomende vorm is echter een aangeboren IgE-gemedieerde allergie. Van dit type allergie is bekend dat er een genetische aanleg voor allergie aanwezig moet zijn, maar dat de uiting ervan mede afhankelijk is van omgevingsfactoren, vooral contact met allergenen. Als er een uitgesproken aanleg is, zal de expressie makkelijker en sneller gebeuren en is maar een kleine uitlokking vereist. Momenteel neemt men aan dat vroege blootstellingen aan allergenen, zowel voor de geboorte als tijdens de eerste levensmaanden, bepalend zijn voor latere expressie van allergieën, omdat het immuunsysteem in deze vroege levensfase gemakkelijker kan worden geconditioneerd.

De vraag in de titel van dit artikel moet dus positief worden beantwoord: ja, indien een zuigeling een belangrijke erfelijke aanleg voor allergie heeft en vroeg in het leven al in contact komt met een hoge blootstelling aan allergeen, kan dit vroegtijdig aanleiding geven tot allergische klachten zoals eczeem, astma en hooikoorts. Meestal is de sensibilisatieperiode aanzienlijk, zodat allergieën over het algemeen enkel tot uiting komen tijdens de eerste levensjaren. Voedingsallergieën komen meestal wel sneller tot uiting dan inhalatie allergieën.

(29)

Netelroos

Urticaria, netelroos of galbulten is een jeukende huidaandoening die wordt gekenmerkt door vluchtige papels of plaques. Veelal verdwijnen de individuele huidafwijkingen binnen 24 uur zonder restafwijking. Urticaria, netelroos of galbulten kan gepaard gaan met angio-oedeem. Dit is ook een vluchtige, jeukende maar vaak ook pijnlijke aandoening waarbij de histopathologische veranderingen niet zijn gelokaliseerd in de dermis (lederhuid), zoals bij urticaria, netelroos of galbulten. Bij angio-oedeem is deze gesitueerd in de diepe dermis en subcutis (= de laag die net onder de huid is gelegen).

Angio-oedeem kan trouwens ook zonder urticaria, netelroos of galbulten voorkomen. Als er enkel angio-oedeem aanwezig is, moet men denken aan een afwijking die erfelijk kan zijn bepaald of verworven is. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen een acute en chronische urticaria. Dit is afhankelijk van de duur van de aandoening. De grens wordt over het algemeen gelegd bij een duur van ongeveer zes weken.

Urticaria, netelroos of galbulten uit zich vaak als allergische reactie. Dit kan een allergische reactie zijn op diverse allergenen. Voorbeelden zijn een allergische reactie op een geneesmiddel, een voedsel allergeen of een inhalatie allergeen. Ook contact met stoffen waar men allergisch voor is, kan leiden tot een allergische reactie die zich uit in de vorm van urticaria, netelroos of galbulten. Overigens kan deze aandoening ook van niet-allergische aard zijn. Vaak wordt zelfs helemaal geen oorzaak gevonden voor deze huidklachten.

Bij ongeveer één op de tien patiënten gaan acute klachten over in chronische. Helaas blijft ook bij een groot deel van deze groep de oorzaak onbekend. Men spreekt in deze gevallen van een zogenaamde ‘chronische idiopatische urticaria’.

(39)